قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

1585

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال دويست و چهلم از رحلت خير البشر و در سال دويست و چهلم از رحلت در كوفه ابو الحسين يحيى بن عمر « 1 » بن حسين بن زيد بن علىّ بن الحسين بن علىّ بن أبى طالب ، عليهم السلام ، ظهور كرد و خلقى بسيار بر وى جمع شدند . منشأ ظهور يحيى بن علوى آن بود كه او به واسطهء قلّت معيشت به سامره آمد و وصيف ترك را گفت كه : آن مقدارى كه من از اين تنگى معيشت باز رهم از بيت المال به من بده . وصيف او را دشنام كرده از پيش خود بيرون كرد . يحيى مأيوس به كوفه آمد و مردم اعراب را دعوت نمود و از ايشان جماعتى كثير به متابعت او درآمدند و يحيى به اتّفاق آن اعراب به كوفه درآمد و بيت المال كوفه را بشكست ، امّا بيش از دو هزار دينار و هفتاد هزار درهم در آنجا نبود ، آن را بر مردم قسمت نمود . و از اهل كوفه خلقى بسيار بر وى جمع شدند و كار او چنان قوّت گرفت كه عمّال خليفه را از كوفه بيرون كرد و بنديان را از بنديخانه خلاص نمود . القصّه ، نايب عراق كه محمّد بن عبد اللّه بن طاهر بود ، عبد الرّحمن بن الخطّاب را ، كه به « وجه فيلس » « 2 » ملقّب بود ، به جنگ يحيى فرستاد . در بيرون كوفه تلاقى فريقين روى نمود و جنگى عظيم در ميانهء ايشان واقع شد . اما نسيم فتح و نصرت بر پرچم علم يحيى وزيد و وجه فيلس به هزيمت رفت . چون اين خبر به محمّد بن طاهر رسيد از بغداد بيرون آمده لشكرى عظيم جمع نموده متوجّه قتال يحيى شد . از سامره نيز مستعين لشكرى به مدد او فرستاد تا از اطراف و جوانب كوفه را محاصره كردند « 3 » . يحيى شب بيرون آمد و بر لشكر عبد اللّه شبيخون

--> ( 1 ) . هر سه نسخه : ابو الحسن يحيى بر عمرو . به قياس تاريخ طبرى و تجارب السّلف تصحيح است . وى مشهور به « قتيل شاهى » بوده است ، و شاهى محلّى بوده نزديك قادسيّه . ( 2 ) . طبرى : وجه الفلس . ( 3 ) . محل درگيرى ديهى بود به نام شاهى نزديك كوفه ؛ - هندوشاه ، تجارب السّلف ، ص 183 .